Sản xuất thịt: Chăn nuôi động vật ảnh hưởng tồi tệ đến thế nào đối với hành tinh?

12 minute read

Updated on Mon Dec 14 2020

Giảm khí thải từ thịt

Thịt có gì xấu?

Việc chăn nuôi gia súc thải ra đến 14,5% trên tổng lượng khí thải nhà kính do con người thải ra và mặc dù việc này chỉ cung cấp 18% lượng calorie cho cả thế giới, việc chăn nuôi gia súc còn chiếm 77% diện tích đất nông nghiệp. Điều này chủ yếu là vì chúng ta cần đất để trồng thức ăn cho gia súc và để chăn nuôi.

Thật vậy, việc sản xuất thức ăn cho gia súc thải ra 41% trên tổng lượng khí thải đến từ việc chăn nuôi.

Tuy nhiên, trên trung bình, chỉ có 7% năng lượng từ cây trồng dùng để nuôi vật nuôi thực sự được chuyển hóa thành thịt thôi. Vậy phần còn lại của năng lượng đi đâu vậy?


Điều này khiến thịt không phải là cách hiệu quả để lấy năng lượng.

Có phải tất cả các sản phẩm từ động vật đều xấu giống nhau không?

Một số sản phẩm từ động vật thải ra nhiều khí thải hơn những sản phẩm khác. Bạn nghĩ sản phẩm nào sau đây sản sinh ra nhiều khí thải trên 1 cân chất đạm nhất?


Lượng khí thải đến từ các sản phẩm khác nhau từ động vật

Bò và cừu (được biết là động vật nhai lại) thải ra nhiều khí thải hơn so với các sản phẩm từ động vật khác. Đây chủ yếu là do cách mà chúng tiêu hóa thức ăn của mình.

Để phân rã cỏ và rạ, chúng dựa vào một quá trình được gọi là quá trình lên men ở dạ cỏ được thực hiện bởi hàng triệu vi khuẩn sống trong bụng của chúng. Trong quá trình này, vi khuẩn sản sinh ra khí mêtan (một loại khí nhà kính mạnh hơn cả CO₂) từ việc ợ hơi của những con vật nhai lại này.

Lên men dạ cỏ

Phân động vật và quá trình xử lý phân súc vật đóng góp nhiều lượng khí thải CH₄, và còn sản sinh khí nhà kính đinitơ ôxít (N₂O).

Nói chung, động vật nhai lại sản sinh ra khí CH₄ tương đương 2,7 triệu tấn CO₂eq mỗi năm, chiếm khoảng 5,5% tổng lượng khí thải nhà kính từ những hoạt động của con người!

Lượng khí thải từ vật nuôi: Nhiều nguồn

Còn cá thì sao?

20% dân số đang dựa vào hải sản để làm nguồn đạm chính. Tuy nhiên, hơn một phần ba số lượng cá tự nhiên bị đánh bắt quá mức, nghĩa là tốc độ cá bị lấy ra khỏi đại dương lớn hơn tốc độ chúng có thể sinh sản.

Áp lực trên những kho dự trữ cá

Không những làm nguy hại đến các loài cá tự nhiên, một vài phương thức câu cá làm ảnh hưởng đến đáy biển và khiến cho lượng cacbon được lưu trữ ở đây bị thải ra bầu khí quyển.

Có đến hơn nửa lượng cá chúng ta ăn được sản xuất tại các trang trại nuôi cá thay vì được đánh bắt tại biển. Tuy nhiên, trong khi chăn nuôi cá có tiềm năng giúp giảm áp lực lên kho dự trữ cá tự nhiên, việc này có thể để lại những tác động đến môi trường sinh thái xung quanh. Tại sao vậy?


Tác động của nuôi trồng thuỷ sản lên môi trường sinh thái xung quanh

Liệu chúng ta có thể làm cho các sản phẩm từ động vật trở nên bền vững hơn?

Có lẽ cách thức rõ ràng nhất để ta có thể giảm thiểu lượng khí thải đến từ việc chăn nuôi động vật là làm giảm lượng thịt chúng ta tiêu thụ. Bằng cách bỏ đi các sản phẩm từ động vật trong chế độ ăn của chúng ta, lượng khí thải nhà kính từ ngành thực phẩm có thể sẽ giảm được đến gần 50%!

Tuy nhiên, vì hiện nay chúng ta vẫn có nhu cầu cho các sản phẩm từ động vật, bà con nông dân có thể làm gì để giảm tác động của chúng lên môi trường? 85% lượng khí thải từ chăn nuôi đến từ thức ăn dành cho động vật và cách chúng tiêu hoá thức ăn, vì vậy bắt đầu bằng việc thay đổi thức ăn cho động vật là một ý hay.

Việc cho động vật ăn những thức ăn dễ tiêu hoá hơn có thể giảm thiểu lượng mêtan chúng sản sinh và cũng đồng nghĩa với việc chúng sẽ tốn ít năng lượng để tiêu hoá thức ăn hơn. Ví dụ như, nếu ta thêm rong biển vào chế độ ăn của một chú bò, việc này sẽ làm giảm lượng thải mêtan đến hơn 50% đó!

Bên cạnh việc trực tiếp giảm lượng khí thải, việc chyển sang thức ăn bền vững hơn cho vật nuôi cũng sẽ giảm lượng đất đai và tài nguyên cần cho chăn nuôi.

Những loại thức ăn tiềm năng cho động vật

Việc thay đổi thức ăn cho động vật chỉ là một cách để giảm tác động của chăn nuôi lên môi trường mà thôi. Hãy xem phiên bản "Nâng cao" của khoá học này để tìm hiểu về những giải pháp khác nhé!

Có những phương pháp thay thế nào cho chăn nuôi?

Bằng cách kết hợp và chế biến các nguyên liệu từ thực vật, các công ty hy vọng sẽ tạo ra thực phẩm giàu chất đạm mà vẫn giữ được vị và kết cấu giống như các sản phẩm từ động vật, và không để lại tác động cho môi trường. Rất nhiều sản phẩm đã được bày bán tại các siêu thị của chúng ta, từ những loại bánh burger ứa "máu" củ dền đến những "quả trứng" làm từ đậu xanh.

Bánh burger làm từ thực vật

Một số khác đã sử dụng vi khuẩn biến đổi gen để sản xuất những phân tử hoá học nhất định chịu trách nhiệm về vị và lượng dinh dưỡng của thịt động vật. Thực tế, các nhà khoa học bây giờ có thể nuôi cấy tế bào động vật trong phòng thí nghiệm để sản xuất thực phẩm mà có bản chất hoá học giống y hệt thịt! Xem phiên bản "Nâng cao" của khoá học này để tìm hiểu thêm về những dự án thú vị này nhé.

Kết luận

Chăn nuôi động vật là một nguồn chính thải ra khí nhà kính và gây ô nhiễm môi trường. Việc có những thay đổi trong phương pháp chăn nuôi có thể giảm thiểu đáng kể những tác động tiêu cực của ngành này lên hành tinh của chúng ta, nhưng người nông dân chỉ có thể làm được đến vậy thôi!

Bằng việc giảm lượng thịt tiêu thụ của mình và chuyển sang ăn chay, chúng ta có thể giảm thiểu đáng kể dấu chân cacbon của mình đó.

Giờ thì chúng ta đã bàn về việc phát thải từ việc sản xuất thức ăn rồi, hãy cùng xem tiếp những phần còn lại của chuỗi cung ứng thức ăn nào!

Chương tiếp theo