Sự phát thải theo quốc gia: Quốc gia nào thải ra bao nhiêu khí CO₂?

9 phút để đọc

Updated on: 14 tháng 12

Biến đổi khí hậu là một vấn đề toàn cầu, nhưng một vài quốc gia có lượng khí thải nhiều hơn hẳn những quốc gia khác .

Bởi vì những dữ liệu về lượng CO₂e của tất cả các quốc gia không đầy đủ, nên chúng ta sẽ chỉ tập trung vào lượng khí thải CO₂ - loại khí nhà kính chiếm đến 74,4% lượng khí thải của con người .

Image of Lượng khí thải đến từ đâu?

Lượng khí thải đến từ đâu?

Quốc gia nào phát thải nhiều khí CO₂ nhất?

Phần lớn dữ liệu so sánh lượng khí thải giữa các quốc gia dựa vào lượng khí thải trong quá trình sản xuất - lượng khí thải được thải ra trong lãnh thổ của quốc gia .

Hiện nay, Trung Quốc là nguồn phát thải khí CO₂ lớn nhất thế giới, chiếm hơn 25% lượng khí thải toàn cầu. Theo sau là Hoa Kỳ (15%), và khối EU-28 (28 quốc gia thuộc khối Liên minh châu Âu, bao gồm cả Anh) (10%), Ấn Độ (7%) và Nga (5%) .

Image of Lượng khí thải CO₂ hằng năm trên khắp thế giới, được đo bằng tấn mỗi năm (theo dữ liệu năm 2017)

Lượng khí thải CO₂ hằng năm trên khắp thế giới, được đo bằng tấn mỗi năm (theo dữ liệu năm 2017)

Hoa Kỳ chiếm phần lớn nhất trong tổng lượng khí thải CO₂ toàn cầu, chiếm đến 25% lượng khí CO₂ do con người thải ra đã tích tụ trong bầu khí quyển của chúng ta cho đến hiện nay. . Theo sau là EU-28 (22%); Trung Quốc (13%); Nga (6%) và Nhật Bản (4%) .

Những thống kê này xét theo từng quốc gia, nhưng lượng khí thải tính theo đầu người thì như thế nào?

Quốc gia nào thải ra nhiều khí CO₂ nhất tính trên đầu người?

Lượng khí phát thải trên bình quân đầu người là lượng khí phát thải trên một người trong một quốc gia. Lượng khí thải trên người được tính bằng cách chia tổng lượng khí thải quốc gia cho dân số của quốc gia ấy .

Năm 2017, Qatar là quốc gia có mức xả thải bình quần đầu người lớn nhất với 49 tấn (t) mỗi người .

Image of Lượng khí thải CO₂ theo đầu người trên khắp thế giới, được đo bằng tấn mỗi năm (theo dữ liệu năm 2017)

Lượng khí thải CO₂ theo đầu người trên khắp thế giới, được đo bằng tấn mỗi năm (theo dữ liệu năm 2017)

Lượng khí thải CO₂ trên bình quân đầu người lớn nhất trên thế giới đến từ các quốc gia khai thác dầu lớn, đặc biết là các quốc gia có quy mô dân số thấp. Chủ yếu là các quốc gia Trung Đông .

Image of Lượng khí thải bình quân đầu người cao nhất trong các quốc gia khai thác dầu

Lượng khí thải bình quân đầu người cao nhất trong các quốc gia khai thác dầu

Bao gồm những quốc gia với dân số cao hơn và lượng khí thải bình quân đầu người cao, như Úc, Hoa Kỳ, và Canada .

Tuy nhiên, nhiều quốc gia trên thế giới có lượng khí CO2 thải ra trên bình quân đầu người rất thấp. Ví dụ bao gồm các quốc gia nghèo nhất trên thế giới trong khu vực Châu Phi Hạ Sahara như Chad, Niger và Cộng hòa Trung Phi .

Lượng khí thải CO₂ trung bình của những quốc gia này là 0,1 tấn một năm , thấp hơn 160 lần so với Hoa Kỳ, Úc và Canada .

Điều này có liên quan đến mức thu nhập như thế nào?

Có một mối quan hệ mạnh mẽ giữ mức thu nhập và lượng khí thải CO₂ trên đầu người . Tuy nhiên, kể cả giữa những quốc gia có mức sống tương tự nhau, giữa những quốc gia này vẫn có thể có những sự khác nhau lớn trong lượng khí thải trên bình quân đầu người .

Image of So sánh lượng CO2 thải ra trên bình quân đầu người

So sánh lượng CO2 thải ra trên bình quân đầu người

Biểu đồ này thể hiện lượng khí thải bình quân đầu người của những quốc gia có thu nhập cao. Anh, Bồ Đào Nha và Pháp có số liệu không khác mấy so với mức trung bình toàn cầu . Việc này có liên quan đến những sự lựa chọn năng lượng - các quốc gia này sản xuất tỷ trọng cao hơn từ những nguồn năng lượng hạt nhân và tái tạo .

Vậy lĩnh vực thương mại thì sao?

Khí thải CO₂ thông thường được xác định dựa trên cơ sở sản xuất . Tuy nhiên, hàng hóa thường được trao đổi giữa các quốc gia khác nhau..

Image of Hàng hóa thường được trao đổi giữa các quốc gia

Hàng hóa thường được trao đổi giữa các quốc gia

Thay vào việc tính lượng phát thải dựa trên cơ sở sản xuất, lượng khí thải CO₂ có thể được xác định bằng "lượng khí thải dựa trên tiêu thụ", được điều chỉnh cho phù hợp với giao thương . Điều này cần đến việc theo dõi các loại hàng hoá nào được trao đổi trên khắp thế giới. Bất kể khi nào hàng hóa được nhập khẩu chúng ta cần tính đến tất cả lượng khí thải CO₂ được thải ra trong quá trình sản xuất chúng. Tương tự, chúng ta cần trừ nhất cả những lượng CO₂ được thải ra trong quá trình sản xuất hàng xuất khẩu .

Image of Tính toán lượng khí thải dựa trên tiêu thụ

Tính toán lượng khí thải dựa trên tiêu thụ

“Lượng khí thải dựa trên tiêu thụ” có thể khá khác biệt so với “lượng khí thải dựa trên quá trình sản xuất”, và có xu hướng phản ánh sự lựa chọn tiêu dùng và phong cách sống của công dân một quốc gia .

Bản đồ dưới thể hiện lượng khí thải hàng hóa buôn bán có liên quan với lượng khí thải trong quá trình sản xuất của một quốc gia . Những quốc gia được biểu diễn bằng màu cam là những quốc gia nhập khẩu khí thải; hay nói cách khác; lượng khí thải trong quá trình sản xuất hàng hóa mà họ nhập khẩu nhiều hơn khi xuất khẩu.

Những quốc gia được biểu diễn bằng màu xanh biển là những quốc gia xuất khẩu ròng khí thải; lượng khí CO₂ được thải ra trong quá trình sản xuất hàng hóa để xuất khẩu nhiều hơn khi nhập khẩu.

Image of Khí thải CO₂ trong lĩnh vực thương mại

Khí thải CO₂ trong lĩnh vực thương mại

Mất cân bằng trong phát thải khí CO₂

Một nửa các quốc gia giàu nhất thế giới (có mức thu nhập cao và trên trung bình) thải đến 86% lượng khí thải CO₂ toàn cầu . Một nửa quốc gia nghèo nhất thế giới (có mức thu nhập thấp và trung bình thấp) chỉ chiếm 14% lượng khí thải CO₂ toàn cầu .

Những nước nghèo nhất chỉ thải 0,5% thôi !

Image of Lượng phát thải không cân bằng

Lượng phát thải không cân bằng

Ở đây ta chỉ tính đến sự mất cân bằng giữa các quốc gia. Người ta ước tính rằng sự mất cân bằng giữa những người dân sống trong cùng quốc gia cũng có thể lớn tương tự .

Kết luận

Chúng ta đã hiểu được rằng nguyên nhân gây ra sự biến đổi khí hậu là do con người thải ra khí nhà kính vào bầu khí quyển. Tuy nhiên một vài người có nhiều trách nhiệm cho sự phát thải này hơn những người khác.

Biến đổi khí hậu là một vấn đề ảnh hưởng đến tất cả mọi người trên khắp thế giới và chúng ta cần cố gắng chung tay giảm thiểu tác động của nó!

Đến bài quiz!