Phụ nữ & Biến đổi khí hậu: Giải quyết Biến đổi khí hậu và Trao quyền cho Phụ nữ

26 minute read

Updated on Sun Aug 29 2021

Chúng ta trải nghiệm thế giới theo những cách khác nhau. Do vậy, để giải quyết được vấn đề biến đổi khí hậu, chúng ta phải xem xét ý kiến của tất cả mọi người. Trao quyền cho phụ nữ có vai trò cơ bản trong việc xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn - cả về xã hội môi trường.

rất nhiều cách mà phụ nữ có thể góp phần chống lại cuộc khủng hoảng khí hậu, chúng ta chỉ không có đủ thời gian để liệt kê hết chúng ở đây. Trong chương này, chúng ta sẽ xem xét ba cách mà bình đẳng giới có thể góp phần giải quyết biến đổi khí hậu: cải thiện sự tiếp cận và chất lượng nông nghiệp, kế hoạch hóa gia đình, và lãnh đạo khí hậu.

Các nữ nông dân tại thế giới đang phát triển

Tại các nước đang phát triển, đất được trồng trọt bởi phụ nữ cho năng suất thấp hơn khoảng 20-30% so với đất được trồng trọt bởi nam giới. Tại sao lại tồn tại ''khoảng cách năng suất về giới" như vậy?

Bằng chứng khá là rõ ràng: kỹ năng làm nông của nữ giới cũng tốt như của nam giới, nhưng họ lại gặp khó khăn trong việc tiếp cận các cơ hội và nguồn lực bình đẳng. Điều này khiến họ gặp bất lợi.

Cơ hội của nữ giới so với nam giới

Tại các nước đang phát triển, 43% công việc nông nghiệp được thực hiện bởi phụ nữ. Vì vậy, với gần một nửa số nông dân có năng suất thấp, bất bình đẳng giới là một mối đe dọa thực sự đối với an ninh lương thực toàn cầu.

Tại sao năng suất trồng trọt thấp lại có ảnh hưởng xấu tới biến đổi khí hậu?


Bằng cách tăng năng suất canh tác của phụ nữ, chúng ta có thể sản xuất nhiều lương thực hơn trên đất nông nghiệp hiện có, đồng nghĩa với việc sẽ có ít diện tích rừng bị phát quang để có thêm ruộng trồng lương thực hơn.

Hơn nữa, nâng cao năng suất nông nghiệp cho phụ nữ có thể giúp giảm 100-150 triệu người sống trong nạn đói và cải thiện chất lượng cuộc sống cho trẻ em trên toàn cầu.

Sở hữu và quản lý đất

Tiếp cận đất một cách an toàn là một yêu cầu cơ bản đối với canh tác. Tuy nhiên, luật sở hữu đất đai thường ưu tiên cho nam giới. Điều này khiến các quyền về đất đai của phụ nữ phụ thuộc vào những người thân là nam giới của họ. Tại các quốc gia đang phát triển, phụ nữ ít có khả năng sở hữu và kiểm soát đất đai hơn so với nam giới, và đất đai mà họ có được thường nhỏ hơn và kém màu mỡ hơn.

Earthly trong chiếc mũ rơm đang đóng búa

Thậm chí tệ hơn nữa, điều này làm cho các ngân hàng do dự hơn trong việc cung cấp các khoản vay cho phụ nữ, khiến họ không thể mua công nghệ nông nghiệp để thúc đẩy năng suất của mình.

Ở châu Phi cận Sahara, phụ nữ thực hiện 48,7% lượng lao động nông nghiệp. Theo bạn, bao nhiêu phần trăm số chủ sở hữu đất là phụ nữ?


Phần trăm đất sở hữu bởi phụ nữ

Với quyền sở hữu đất đai, nông dân cảm thấy yên tâm khi biết rằng họ sẽ được hưởng những lợi ích trong tương lai từ việc quản lý tốt. Điều này khiến họ có nhiều khả năng đầu tư vào các hoạt động nông nghiệp bền vững nhằm tăng năng suất và tránh phá rừng không bền vững.

Dành thời gian cho phụ nữ

Các trang trại của phụ nữ cũng có năng suất thấp hơn so với của nam giới vì các nhiệm vụ khác của họ giới hạn lượng thời gian họ có thể dành cho việc đồng áng.

Cũng như nghề nông, theo truyền thống, phụ nữ chịu trách nhiệm về các công việc trong gia đình, chẳng hạn như chăm sóc trẻ em và người già, duy trì tổ ấm và chuẩn bị thức ăn.

Nhiệm vụ chăm sóc không lương của nữ giới

Tại Ghana, phụ nữ phải dành bao nhiêu giờ để thực hiện các công việc chăm sóc không lương hàng ngày?


Đó là khoảng thời gian dài hơn đáng kinh ngạc gấp mười lần so với nam giới, những người chỉ dành trung bình khoảng 35 phút cho các công việc không được trả lương mỗi ngày. Trên thực tế, đây là điều phổ biến trên toàn thế giới, ở cả nước giàu và nước nghèo.

Trên toàn thế giới, số lượng các công việc không được trả lương mà phụ nữ làm trung bình cao gấp 2,5 lần so với nam giới.

Các công việc gia đình không được trả lương là những việc hoàn toàn cần thiết để giữ cho gia đình hạnh phúc và khỏe mạnh nhưng lại thường bị bỏ qua và tiêu tốn nhiều thời gian hơn mức cần thiết.

Nhiệm vụ đi lấy nước của phụ nữ và trẻ em

Các giải pháp đơn giản, như xây giếng địa phương, có thể giải phóng thời gian của phụ nữ. Điều này có thể giúp thu hẹp khoảng cách giới trong năng suất nông nghiệp vì nó sẽ cho phép phụ nữ dành nhiều thời gian hơn để làm nông nghiệp, nếu họ chọn.

Cách thứ hai để tăng năng suất canh tác của phụ nữ là giúp họ trở thành những người nông dân hiệu quả hơn.

Làm sao để chúng ta có thể làm được điều này?


Các công việc thường do nam giới thực hiện, chẳng hạn như cày ruộng, có xu hướng sử dụng sức mạnh của động vật để có hiệu quả hơn. Ngược lại, những công việc thường do phụ nữ làm, như làm cỏ và thu hoạch, thường không được cơ giới hóa. Thay vào đó, chúng được thực hiện bằng các công cụ thủ công truyền thống và rất tốn thời gian.

Ở Ấn Độ, phụ nữ thường nhổ cỏ trên các cánh đồng đậu tương bằng các dụng cụ cầm tay truyền thống trong khi luôn phải còng lưng hoặc ngồi xổm xuống. Phương pháp này không chỉ vừa chậm và không thoải mái mà còn có thể gây ra thương tích nữa.

Hãy xem:

Làm cỏ trên các cánh đồng đậu tương với công cụ thủ công

Công cụ tốt hơn sẽ giúp giảm bớt gánh nặng lao động cho phụ nữ và tăng năng suất của họ.

Đây là loại "cuốc bánh đôi" được cải tiến để làm cỏ trên các ruộng đậu tương khi đứng:

Làm cỏ với cuốc bánh đôi

Công cụ này giảm một nửa số thời gian làm cỏ và giảm đáng kể những ảnh hưởng đến sức khỏe.

Việc đảm bảo rằng phụ nữ có các quyền mạnh mẽ về đất đai, cũng như các cơ sở và công cụ để quản lý thời gian của họ một cách hiệu quả, không chỉ mở ra nhiều cơ hội hơn cho họ mà còn tăng sản lượng trên đất nông nghiệp hiện có, điều này cũng đem lại lợi ích cho toàn bộ hành tinh này.

Kế hoạch hóa gia đình

Kế hoạch hóa gia đình

Kế hoạch hóa gia đình bao gồm việc cho phép phụ nữ lựa chọn liệu họ muốn có con, họ muốn bao nhiêu con và khi nào họ muốn có con. Điều này sẽ thành công bằng việc sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại.

Vào năm 2019, có 24% trên tổng số phụ nữ đủ tuổi sinh con trên toàn cầu muốn thực hiện kế hoạch hóa gia đình mà lại không được tiếp cận với các biện pháp tránh thai mà họ cần.

Kết quả là nhóm phụ nữ này có tỷ lệ mang thai ngoài ý muốn cao.

Tình hình còn tồi tệ hơn ở các nước đang phát triển: có đến 225 triệu phụ nữ từ các nước có thu nhập thấp nói rằng họ muốn tự quyết định có nên mang thai không và vào lúc nào, nhưng lại không thể vì họ không được tiếp cận với các biện pháp tránh thai.

Phần trăm số phụ nữ sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại

Giải pháp ở đây là đảm bảo mọi người đều có quyền tiếp cận bình đẳng với các biện pháp tránh thai.

Thứ nhất, kế hoạch hóa gia đình và các biện pháp tránh thai mang lại cho phụ nữ quyền đối với cuộc sống và cơ thể của họ. Với việc kiểm soát được sức khỏe sinh sản của mình, phụ nữ trẻ có nhiều khả năng hoàn thành việc học và đặt nền tảng cho tương lai của họ. Phụ nữ có thể lập kế hoạch mang thai phù hợp với sự nghiệp và hoàn cảnh cá nhân, cho phép họ lựa chọn và theo đuổi tham vọng của mình.

Biện pháp tránh thai cho phép phụ nữ lên kế hoạch cho cuộc sống của mình

Thứ hai, bằng cách trao quyền cho phụ nữ, việc cung cấp các dịch vụ kế hoạch hóa gia đình cũng có ích lợi đối với môi trường.

Khi các biện pháp tránh thai được sử dụng rộng rãi, phụ nữ có xu hướng có ít con cái hơn, giúp giảm lượng khí thải toàn cầu.

Tỷ lệ sinh sản so với tỷ lệ tránh thai

Việc phổ biến rộng rãi các biện pháp tránh thại giúp giảm lượng khí thải toàn cầu như thế nào?


Tăng cường kế hoạch hóa gia đình sẽ làm chậm quá trình tăng trưởng dân số bằng cách hạn chế các trường hợp sinh con ngoài ý muốn, điều có thể là kết quả của việc không sử dụng các biện pháp tránh thai.

Trên thực tế, kế hoạch hóa gia đình có tiềm năng to lớn giúp giảm bớt lượng khí thải toàn cầu dự tính, đặc biệt khi được kết hợp với giáo dục cho trẻ em gái (xem thêm trong chương về giáo dục).

Kế hoạch hóa gia đình cùng với giáo dục cho trẻ em gái có thể giảm thiểu lượng khí thải toàn cầu khoảng 85,4 Giga tấn khí CO₂e tới năm 2050.

Số lượng đó tương đương với hơn 1,5 lần tổng lượng khí thải trong năm 2018 đó! Thông qua việc làm chậm lại quá trình tăng trưởng dân số, kế hoạch hóa gia đình và giáo dục có thể đóng góp khoảng 16-29% lượng giảm thải cần thiết để ngăn mức tăng nhiệt độ không quá 2ºC.

Việc áp dụng thêm công nghệ thu giữ cacbon cho các nhà máy điện hiện có giúp giảm thiểu khí thải cần tiêu tốn với chi phí là 70 đô la Mỹ trên mỗi tấn khí CO₂e không bị thải ra. Bạn nghĩ sao về chi phí của việc kế hoạch hóa gia đình so với phương pháp này?


Ngạc nhiên thay, kế hoạch hóa gia đình giúp giảm thiểu khí thải với chi phí chỉ 4,50 đô la Mỹ trên một tấn khí CO₂e không bị thải ra nhờ việc giảm bớt tốc độ tăng trưởng dân số!

Phụ nữ là những nhà lãnh đạo Khí hậu

Trên toàn cầu, quyền lực không được chia sẻ đồng đều giữa các giới. Tính tới tháng 10 năm 2019, chỉ có 24,5% các chính trị gia tại tất cả các quốc gia là nữ giới. Tuy khoảng cách về giới trong chính trị hiện hữu trên toàn cầu, vấn đề này đặc biệt phổ biến tại khu vực châu Phi cận Sahara, Nam Á và các nước Ả-rập.

Ở cấp độ quyền lực chính trị cao nhất, khoảng cách về giới thậm chí còn lớn hơn nhiều. Trong tổng số 195 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới, có bao nhiêu quốc gia mà ở đó người đứng đầu Nhà nước hay Chính phủ là nữ giới nhỉ (tính đến tháng 5, 2020)?


Tại sao khoảng cách về giới lại tồn tại? Đó là bởi vì nữ giới phải đối mặt với rất nhiều rào cản trong việc tham gia hệ thống chính trị.

Phụ nữ gặp phải rất nhiều rào cản trong việc tham gia hệ thống chính trị.

Vậy điều này có liên hệ như nào tới biến đổi khí hậu?

Đa phần những người nghèo và dễ bị tổn thương trên thế giới này là phụ nữ, điều này đồng nghĩa với việc họ thường là nhóm người phải hứng chịu nhiều ảnh hưởng nhất từ biến đổi khí hậu.

Nếu phụ nữ không có tiếng nói trong các quyết định về khí hậu, những nhu cầu của họ sẽ không được đề cập đến và sự bất bình đẳng hiện có sẽ còn trở nên tồi tệ hơn nữa.

Nhưng việc bao gồm phụ nữ trong các chính sách chính trị không chỉ là điều đúng đắn cần làm; nó còn là một sự lựa chọn thông minh cho con người và môi trường.

Những con người thuộc những giới tính khác nhau sẽ có những trải nghiệm khác nhau về thế giới và do đó, sẽ có những nhu cầu khác nhau và sẽ có chuyên môn ở các lĩnh vực khác nhau. Đặc biệt là ở các nước đang phát triển, phụ nữ với nghĩa vụ truyền thống sẽ có sự thấu hiểu đặc biệt về việc bảo tồn môi trường. Để chống lại biến đổi khí hậu, chúng ta cần dùng kiến thức và kĩ thuật của cả nam và nữ!

Hơn thế nữa, phụ nữ thường có những ý kiến và góc nhìn khác biệt so với đàn ông, và điều này có thể giúp đưa ra những chính sách bình đẳng. Khi đưa ra những quyết định, phụ nữ thường tính đến cả gia đình, cộng đồng và cả bản thân họ. Ngoài ra, phụ nữ cũng thường hạn chế đưa ra những quyết định có rủi ro cao và đặt nhiều sự quan tâm hơn đến môi trường.

Vậy nên, có phải việc có phụ nữ trong việc đưa ra những quyết định và trong bộ máy lãnh đạo đã giúp môi trường rồi không? Người ta nhận thấy xu hướng rằng việc bình đẳng giới trong lãnh đạo thường đi đôi với những hành động khí hậu hiệu quả hơn. Sau đây là một vài ví dụ:

Phụ nữ tham gia vào quá trình đưa ra quyết định và lãnh đạo giúp ích cho môi trường!

Những nhân tố khác cũng sẽ ảnh hưởng đến những xu hướng này, và các nhà lãnh đạo dù là nam hay nữ đều có thể có những quyết định đúng đắn hoặc sai lầm. Nhưng dù là thế, việc lãnh đạo với sự đa dạng giới thường hiệu quả hơn. Việc trao quyền đưa ra quyết định cho phụ nữ và tăng cường vai trò lãnh đạo của họ trên thế giới sẽ giúp làm hạn chế bất bình đẳng và chống lại biến đổi khí hậu.

Kết luận

Bằng cách trao quyền cho phụ nữ, chúng ta có thể xây dựng cho nhân loại một tương lai mà chúng ta mong muốn. Trong tương lai này, tất cả mọi người không phân biệt giới tính, có quyền lựa chọn và tiếp cận với những tài nguyên cần thiết cho một cuộc sống khỏe mạnh, đủ đầy và bền vững.

Và để đạt được viễn cảnh này, chúng ta cũng cần ngăn chặn biến đổi khí hậu.

Chương tiếp theo