Sản xuất thịt: Chăn nuôi động vật có ảnh hưởng tồi tệ đối với hành tinh không?

19 minute read

Updated on Sun Aug 08 2021

Giảm khí thải từ thịt?

Chăn nuôi gia súc chiếm 14,5% lượng phát thải khí nhà kính do con người tạo ra.

Những sự phát thải này được tạo ra từ ba loại khí chính. Chúng là những khí gì? (gợi ý: chúng ta đã nói về chúng trong chương đầu tiên)


Khí thải nhà kính đến từ lĩnh vực Chăn nuôi

Nếu bạn còn nhớ, N₂O và CH₄ là các khí nhà kính mạnh hơn nhiều so với CO₂.

Một số sản phẩm từ động vật góp phần phát thải nhiều hơn những sản phẩm khác.

Sự đóng góp vào lượng khí thải của các sản phẩm từ động vật khác nhau

Thủ phạm chính là các loài động vật nhai lại, chẳng hạn như bò và cừu. Trên thực tế, động vật nhai lại chiếm 80% lượng khí thải nhà kính liên quan đến chăn nuôi, trong khi chỉ cung cấp 50% protein do vật nuôi tạo ra. Điều này phần lớn là do một quá trình được gọi là lên men dạ cỏ.

Quá trình lên men dạ cỏ xảy ra khi cỏ và cỏ khô bị phân hủy bởi hàng triệu vi sinh vật sống trong dạ dày của động vật nhai lại. Trong quá trình tiêu hoá này, vi sinh vật tạo ra CH₄, sau đó động vật nhai lại sẽ ợ ra.

Lên men dạ cỏ

Phân bón động vật và quá trình xử lí phân súc vật góp phần thêm vào việc phát thải CH₄ và cũng tạo ra N₂O.

Nhìn chung, động vật nhai lại tạo ra 2,7 Gt CO₂eq khí mê-tan mỗi năm, chiếm khoảng 5,5% tổng lượng phát thải khí nhà kính từ các hoạt động của con người.

Sản xuất chăn nuôi cũng chiếm 77% diện tích đất canh tác, mặc dù thực tế rằng nó chỉ cung cấp 18% lượng calo và 37% chất đạm của thế giới. Điều này là do cần có đất để trồng thức ăn cho gia súc cũng như cho chính những gia súc đó sinh sống.

Trên thực tế, 33% diện tích đất trồng trọt được sử dụng cho thức ăn chăn nuôi và sản xuất thức ăn chăn nuôi là nguyên nhân gây ra 41% lượng khí thải từ chăn nuôi.

Lượng khí thải từ chăn nuôi: Các nguồn

Trung bình, chỉ 7% năng lượng từ những cây trồng dùng để nuôi động vật thực sự được chuyển hóa thành thịt. Vậy phần năng lượng còn lại sẽ đi đâu?


Do đó, tiêu thụ thịt là một cách nạp năng lượng rất kém hiệu quả.

Làm thế nào chúng ta có thể giảm lượng khí thải từ chăn nuôi?

Điều quan trọng cần nhớ là các phương pháp canh tác khác nhau có tác động môi trường khác nhau đáng kể. Ví dụ: trang trại chăn nuôi bò có tác động mạnh có thể thải ra khí nhà kính gấp 12 lần so với trang trại có tác động thấp.

Hãy cùng xem cách người nông dân có thể giảm lượng khí thải và làm cho chăn nuôi hiệu quả hơn.

Các nông trại chăn nuôi có thể loại bỏ CO₂ khỏi không khí không?

Các đồng cỏ được sử dụng để nuôi gia súc có thể chứa nhiều cacbon hơn đất được sử dụng để trồng hoa màu. Nếu chăn thả gia súc được quản lý cẩn thận, những đồng cỏ này có thể hấp thụ hơn 1,7% lượng khí thải CO₂ toàn cầu. Nghe có vẻ không nhiều, nhưng nó đủ để loại bỏ 81% lượng cacbon thải ra từ việc di chuyển bằng đường hàng không!

Chăn thả quá mức là nguyên nhân lớn nhất gây suy thoái đất trên đồng cỏ và gây ra việc giải phóng cacbon dự trữ trở lại khí quyển. Làm thế nào chúng ta có thể ngăn chăn thả quá mức?


Ngăn chặn chăn thả quá mức

Phân bón từ gia súc cải thiện chất lượng và độ phì nhiêu của đất và có thể làm tăng khả năng lưu trữ cacbon của đất. Di chuyển động vật giữa các cánh đồng khác nhau cho phép nông dân quản lý lượng phân tích tụ, do đó họ có thể khai thác những lợi ích này đồng thời giảm thiểu phát thải N₂O và CH₄ từ phân không sử dụng nằm trên bề mặt đất.

Tuy nhiên, khả năng hấp thụ cacbon của đồng cỏ chăn thả gia súc thay đổi đáng kể theo vị trí và có giới hạn về lượng cacbon mà chúng có thể lưu trữ. Trong hầu hết các trường hợp, chuyển đổi đất trở lại trạng thái cây cối rậm rạp tự nhiên sẽ loại bỏ nhiều cacbon khỏi khí quyển hơn là giữ đồng cỏ để chăn thả gia súc!

Tất nhiên, cỏ không phải là thức ăn duy nhất được cung cấp cho gia súc.

Thay đổi thức ăn cho gia súc

Bạn có nhớ phần trăm khí thải từ chăn nuôi gia súc do lên men dạ cỏ gây ra không?


Quá trình lên men đường ruột được sử dụng để phân hủy thức ăn khó tiêu hóa như cỏ khô và rơm rạ. Thay thế những thức ăn này bằng những thức ăn dễ tiêu hóa hơn có thể làm giảm lượng CH₄ được tạo ra trên mỗi gia súc.

Ví dụ, thêm rong biển vào chế độ ăn của bò đã được chứng minh là làm giảm lượng khí thải CH₄ hơn 50%! Rong biển cũng giàu chất dinh dưỡng thiết yếu và không cần trồng trên đất.

Để đảm bảo động vật nhận đủ chất đạm, ta có thể bổ sung côn trùng vào thức ăn chăn nuôi. Ấu trùng ruồi lính đen cung cấp một nguồn chất đạm và các chất dinh dưỡng thiết yếu khác vô cùng rẻ và bền vững, cũng như có thể được trồng trên chất thải hữu cơ, chẳng hạn như phân và phế liệu nhà bếp.

Kỹ thuật di truyền của hoa màu chăn nuôi cũng có thể trở nên hữu ích trong việc đảm bảo động vật nhận được tất cả các chất dinh dưỡng cần thiết với số lượng phù hợp, đồng thời giảm phát thải CH₄ (để biết thêm thông tin, hãy xem lại chương trước).

Những loại thức ăn tiềm năng cho động vật

Vậy, chúng ta có thể thay thế đầu vào. Còn đầu ra thì sao?

Quản lý chất thải

Phân bón bao gồm hai thành phần làm tăng phát thải khí nhà kính. Chúng là những thành phần gì?


Vi sinh vật trong phân bón chuyển hóa chất hữu cơ thành CH₄ và nitơ thành N₂O.

Tất cả phân bón này cần phải được lưu trữ ở đâu đó. Các vi khuẩn tạo ra khí nhà kính hoạt động mạnh hơn trong môi trường ấm hơn, ẩm ướt hơn, do đó điều kiện chúng ta lưu trữ phân bón sẽ ảnh hưởng đáng kể đến lượng khí thải.

Động vật sản xuất RẤT NHIỀU phân bón

Trong nhiều trường hợp, giữ cho phân bón mát và khô cần năng lượng. Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu phân bón có thể được sử dụng để làm năng lượng?

Nếu hoạt động của vi sinh vật được kiểm soát trong một thùng kín và trong điều kiện không có oxy, nó có thể được sử dụng để sản xuất năng lượng dưới dạng khí sinh học. Quá trình này được gọi là phân hủy kỵ khí.

Khí sinh học có thể được đốt và sử dụng để sưởi ấm hoặc tạo ra điện. Tuy nhiên, xây dựng các công trình khí sinh học rất tốn kém và có thể gây ô nhiễm ở các địa phương.

Phân hủy kỵ khí

Chúng ta có thể thay đổi các gia súc được không?

Nhân giống vật nuôi là một cách khác để giảm lượng khí thải từ chăn nuôi.

Động vật sử dụng năng lượng hiệu quả hơn sẽ chuyển đổi nhiều thức ăn hơn thành thịt hoặc sữa. Do đó, ta cần ít động vật hơn để tạo ra cùng một lượng thực phẩm.

Chúng cũng giữ lại nhiều nitơ hơn từ thức ăn, vì vậy việc chọn những giống này sẽ làm giảm lượng N₂O thải ra từ phân (xem các chương trước để biết thêm về Nhân giống Chọn lọc).

Gen của động vật cũng ảnh hưởng đến việc vi sinh vật nào chọn sống trong ruột của chúng. Một số giống có ít vi khuẩn tạo khí mêtan hơn chỉ vì DNA của chúng! Do đó, việc lựa chọn những giống bò này sẽ giảm phát thải khí mêtan do quá trình lên men trong ruột.

Kỹ thuật di truyền vật nuôi cũng là một lựa chọn để tăng hiệu quả chăn nuôi và giảm lượng khí thải. Nó thậm chí có thể được sử dụng để làm cho động vật kháng bệnh, cải thiện sức khỏe và năng suất vật nuôi. Tuy nhiên, có một số vấn đề đạo đức và kỹ thuật xung quanh kỹ thuật di truyền của động vật, vì vậy có thể phải mất một thời gian nữa chúng ta mới thấy những người chăn nuôi áp dụng chiến lược này.

Giảm lượng tiêu thụ

Có lẽ cách rõ ràng nhất để giảm lượng khí thải là giảm lượng thịt chúng ta ăn. Bằng cách loại bỏ các sản phẩm từ gia súc khỏi khẩu phần ăn của chúng ta, lượng phát thải khí nhà kính từ lĩnh vực thực phẩm có thể giảm gần 50%!

Tuy nhiên, chúng ta khó có thể khiến cả thế giới chuyển sang chế độ ăn chay trong một sớm một chiều. Ở các nước đang phát triển, chăn nuôi cung cấp nguồn dinh dưỡng và thu nhập quan trọng, cũng như cung cấp các dịch vụ nông trại thiết yếu như vận chuyển và cày xới.

Lượng khí thải vẫn có thể được giảm đáng kể nếu chúng ta giảm lượng thịt mà chúng ta tiêu thụ và chuyển từ thịt bò sang các loại thịt có tác động thấp hơn, chẳng hạn như thịt gà.

Kết luận

Chăn nuôi là nguồn phát thải khí nhà kính và ô nhiễm môi trường chính. Những thay đổi đối với phương thức canh tác có thể làm giảm đáng kể tác động tiêu cực của lĩnh vực này đối với hành tinh của chúng ta, nhưng người nông dân cũng chỉ có thể làm được đến thế!

Bằng cách giảm tiêu thụ thịt và chuyển sang chế độ ăn nhiều thực vật hơn, chúng ta có thể giảm đáng kể lượng khí thải cacbon của cá nhân mình.

Cho đến nay chúng ta đã tập trung vào các vấn đề và giải pháp cho nông nghiệp trên đất. Tuy nhiên, đất chỉ bao phủ 29% bề mặt Trái đất. 71% còn lại thì sao? Hãy cùng tìm hiểu chương tiếp theo nhé!

Chương tiếp theo