Zwierzęta: Jak zwierzęta mogą poradzić sobie ze zmianami klimatu?

17 minute read

Zaktualizowano Fri Feb 26 2021

Z powodu topnienia lodu morskiego prawie wszystkie niedźwiedzie polarne znikną do 2100[polebear]. I to nie tylko niedźwiedzie polarne: wiele gatunków jest zagrożonych ze względu na zmieniający się klimat.

Ziemka przytulająca pingwina

W rzeczywistości naukowcy uważają, że planeta stoi w obliczu masowego wymierania, częściowo ze względu na zmiany klimatyczne. Ale co to tak naprawdę oznacza?

Zwierzęta, rośliny, grzyby i bakterie są przykładami żywych „organizmów”. Mają wspólne cechy - takie jak zdolność do poruszania się, jedzenia i wzrostu. Wiele z nich może również zostać dotkniętych zmianami klimatycznymi.

Organizmy można pogrupować na różne gatunki. Gdy nie ma więcej żywych osobników danego gatunku, nazywamy ten gatunek wymarłym. „Żywotność” danego gatunku jest różna, ale naukowcy szacują istnienie poszczególnego gatunku na 1 do 10 milionów lat.

Zapis wymierania

Ostatnie wymierania

O ile szybsze jest szacowane obecne tempo wymierania w porównaniu z normalnym tempem wymierania (obliczonym na podstawie skamieniałości)?


Choć wymieranie gatunków jest naturalne, tempo wymierania wzrasta z powodu działalności człowieka i spowodowanych przez niego zmian klimatycznych.

Tempo wymierania w przeszłości, teraźniejszości i przyszłości

Uważa się, że około 1 mln gatunków roślin i zwierząt jest zagrożonych wyginięciem, częściowo dlatego, że globalne ocieplenie dzieje się tak szybko.

Dodatkowe zagrożenia ze strony ludzi, takie jak zanieczyszczenie i wylesianie, które niszczą domy wielu gatunków, utrudniają walkę o przetrwanie.

Poza całkowitym wyginięciem jasne jest, że wiele populacji również zmniejsza się na całym świecie. W latach 1970–2014 wielkość populacji ponad 16 000 kręgowców z 4000 gatunków zmniejszyła się średnio o 60%.

Wskaźnik żyjącej planety

W jaki sposób zmiany klimatyczne faktycznie powodują wymieranie?

Istnieje kilka kluczowych przyczyn. Na przykład:

  • Fale upałów, jak w Australii, gdzie 23 000 lisów latających zmarło w wyniku przegrzania w 2018 roku.
  • Rosnący poziom mórz ogranicza dostępność gruntów. Oznacza to, że zwierzęta mogą mieć mniejszy dostęp do żywności i terenów do życia, co zmniejsza ich szanse przeżycia.
  • Zalewanie wodą morską sprawia, że ziemia i woda robią się bardziej słone. Jest to problemem dla roślin, które nie są przystosowane do słonych środowisk, bo doprowadza do wypłukiwania wody z ich komórek, odwadniając je.

Ocean

Ocean odgrywa ważną rolę w utrzymywaniu stałych warunków na Ziemi poprzez absorbowanie zarówno ciepła, jak i CO₂ z atmosfery. Chociaż to buforowanie może być korzystne dla nas na lądzie, organizmy żyjące w oceanie odczuwają jego skutki pod wodą. Spójrzmy na przykład:

Rafy koralowe są domem dla setek tysięcy, jeśli nie milionów, gatunków. To sprawia, że są jednymi z najbardziej bioróżnorodnych miejsc na Ziemi.

Rafy koralowe są pełne życia

Rafy koralowe:

  • Zapewniają dom jednej czwartej wszystkich gatunków ryb.
  • Chronią ludzi przed powodziami i sztormami poprzez rozbijanie fal.
  • Zapewniają dochód co najmniej 94 krajom, przyciągając turystów.

Stres w wyniku wzrostu temperatury sprawia, że koralowce stają się białe i umierają. Nazywa się to blaknięciem koralowców.

Blaknięcie koralowców

Osiągnęliśmy już poziom 1,0°C ocieplenia. Rafy koralowe są tak czułe, że jeśli temperatura osiągnie 1,5°C powyżej poziomów przedindustrialnych, przewiduje się, że stracimy 70-90% z nich. Jeśli osiągniemy ocieplenie o 2°C, stracimy prawie wszystkie rafy koralowe.

Życie w oceanie pogarsza również problem znany jako zakwaszanie oceanu: kiedy ocean absorbuje CO₂ uwalniany przez nas do atmosfery, staje się bardziej kwaśny. Może to kolidować z reakcjami chemicznymi, od których zależy przeżycie gatunków oceanicznych.

Co może zrobić gatunek?

Aby uniknąć wyginięcia w obliczu zmian klimatycznych, wiele gatunków ma tylko trzy możliwości utrzymania się przy życiu.

Co mogą zrobić gatunki w obliczu zmian klimatycznych?

Przystosowanie

Organizmy mogą dostosować swoje zachowanie, aby lepiej przetrwać w innych warunkach.

Na przykład zalanie lądu wodą morską sprawia, że jest ona bardzo słona, co może odwadniać rośliny. Rośliny, które dostosowują się, by kontrolować swoje płyny, będą lepiej przygotowane do reagowania na częstsze powodzie.

Gatunki muszą dostosować swoje zachowania, by radzić sobie z powodziami

Migracja

Jaki procent ekosystemów lądowych, według przewidywań, zmieni swój klimat do 2050 r.?


Jednym ze sposobów reagowania dzikiej fauny i flory jest migracja (przenoszenie się) do bardziej odpowiedniego siedliska. Gatunki zazwyczaj migrują w kierunku biegunów (o 17 km bliżej na dekadę) lub w górę (o 11 m wyżej na dekadę) w celu znalezienia chłodniejszych temperatur.

Migracja na bieguny

Ewolucja

Na dłuższej osi czasu mogą zachodzić zmiany w DNA organizmów. Kiedy w jednym osobniku pojawiają się nowe i przydatne geny, mogą one rozprzestrzenić się w populacji na przestrzeni wielu pokoleń.

Które z poniższych odpowiedzi mogą być genetycznymi adaptacjami do zmian klimatu?


Czy organizmy przystosowują się wystarczająco szybko?

Niestety mało prawdopodobne jest, aby wszystkie gatunki migrowały wystarczająco szybko, by zmierzyć się z przewidywanymi zmianami temperatury.

Jaką odległość muszą pokonywać średnio gatunki lądowe w ciągu roku, żeby nadążyć za zmianą klimatu?


To około 10 razy szybciej od prędkości przemieszczania się gatunków w trakcie zmiany klimatu pod koniec ostatniej epoki lodowcowej. Ponadto gatunkom może zabraknąć miejsca, gdzie mogłyby się udać, jeśli napotkają na przeszkody lub dotrą na szczyty gór.

Niektóre gatunki nie mają dokąd się udać, kiedy znajdą się już na szczycie góry, na wyspie lub na biegunach.
Przeszkody geograficzne, takie jak duże zbiorniki wody lub grunty wykorzystywane przez człowieka (na przykład pola uprawne i drogi) doprowadziły do fragmentaryzacji odpowiednich szlaków migracyjnych.
Czynniki takie jak kształt ciała, poziom energii i metoda transportu mogą wpływać na prędkość podróżowania!

Podsumowanie

Zmiany klimatu to tylko jedno z istotnych zagrożeń dla flory i fauny na naszej planecie. Szybkie tempo globalnego ocieplenia może sprawić, że gatunki nie będą mogły przystosować się lub migrować wystarczająco szybko, żeby przeżyć. Musimy spowolnić tempo ocieplania, jeśli chcemy chronić ekosystemy i usługi, jakie dostarczają one ludziom.

Następny rozdział