Kobiety i zmiany klimatyczne: Rozwiązanie problemu zmian klimatycznych i wzmocnienie pozycji kobiet

26 minute read

Zaktualizowano Sun Aug 29 2021

Wszyscy doświadczamy świata w inny sposób. Jednak aby rozwiązać problem zmian klimatu, musimy wziąć pod uwagę wszystkie punkty widzenia. Wzmacnianie pozycji kobiet ma fundamentalne znaczenie dla budowania lepszej przyszłości – zarówno pod względem społecznym, jak i środowiskowym.

Jest tak wiele sposobów, na które kobiety mogą pomóc w walce z kryzysem klimatycznym, że nie mamy czasu, by omówić je tu wszystkie. W tym rozdziale przyjrzymy się tylko trzem sposobom, poprzez które równość płci może pomóc w rozwiązaniu problemu zmian klimatu: poprawie dostępu i równości w rolnictwie, planowaniu rodziny i przywództwie klimatycznym.

Rolniczki w krajach rozwijających się

W krajach rozwijających się grunty uprawiane przez kobiety dają o 20-30% mniej plonów niż grunty uprawiane przez mężczyzn. Dlaczego istnieje ta „różnica w plonach między płciami"?

Dowody są jasne: umiejętności rolnicze kobiet są tak samo dobre jak mężczyzn, ale mają one trudności z dostępem do równych możliwości i zasobów. To stawia je w niekorzystnej sytuacji.

Szanse kobiet vs szanse mężczyzn

W krajach rozwijających się 43% pracy w rolnictwie jest wykonywane przez kobiety. W związku z tym, że prawie połowa wszystkich rolników cierpi z powodu niskiej wydajności, nierówność płci stanowi realne zagrożenie dla światowego bezpieczeństwa żywnościowego.

Dlaczego niska wydajność rolnictwa jest szkodliwa dla zmian klimatu?


Dzięki zwiększeniu produktywności rolniczej kobiet można produkować więcej żywności na istniejących gruntach rolnych, co oznacza, że można byłoby wycinać mniej lasów pod dodatkowe pola do uprawy żywności.

Ponadto zwiększenie produktywności rolniczej kobiet mogłoby zmniejszyć liczbę osób cierpiących głód o 100-150 milionów oraz poprawić jakość życia dzieci na całym świecie.

Posiadanie i kontrolowanie gruntów

Bezpieczny dostęp do ziemi jest podstawowym warunkiem prowadzenia działalności rolniczej. Jednak przepisy dotyczące własności ziemi często faworyzują mężczyzn. Sprawia to, że prawa kobiet do ziemi zależą od ich męskich krewnych. W całym rozwijającym się świecie kobiety mają mniejsze szanse na posiadanie i kontrolowanie ziemi niż mężczyźni, a ziemia, którą nabywają, jest często mniejsza i mniej żyzna.

Ziemka w słomkowym kapeluszu uderzająca młotkiem

Co gorsza, sprawia to, że banki mniej chętnie oferują kredyty kobietom, przez co nie mogą one kupić technologii rolniczej, która mogłaby zwiększyć ich produktywność.

W Afryce Subsaharyjskiej kobiety wykonują 48,7% pracy w rolnictwie. Jak myślisz, jaki procent właścicieli ziemi stanowią kobiety?


Odsetek gruntów należących do kobiet

Posiadając ziemię na własność, rolnicy są pewni, że w przyszłości będą czerpać korzyści z dobrego zarządzania. To sprawia, że są bardziej skłonni do inwestowania w zrównoważone praktyki rolnicze, które zwiększają plony i pozwalają uniknąć niezrównoważonego wylesiania.

Czas dla kobiet

Gospodarstwa kobiet są również mniej wydajne niż gospodarstwa mężczyzn, ponieważ ich inne obowiązki ograniczają ilość czasu, jaki mogą poświęcić na pracę na roli.

Oprócz pracy na roli kobiety są tradycyjnie odpowiedzialne za obowiązki domowe, takie jak opieka nad dziećmi i osobami starszymi, utrzymanie domu i przygotowywanie posiłków.

Nieodpłatne obowiązki opiekuńcze pełnione przez kobiety

Ile godzin dziennie kobieta w Ghanie spędza na wykonywaniu nieodpłatnych obowiązków domowych?


To zdumiewająco długo w porównaniu do mężczyzn, którzy spędzają średnio tylko około 35 minut dziennie na wykonywaniu nieodpłatnych obowiązków. W rzeczywistości jest to wzorzec, który można zaobserwować na całym świecie, zarówno w krajach bogatych, jak i biednych.

W skali globalnej kobiety wykonują średnio 2,5 razy więcej nieodpłatnej pracy niż mężczyźni.

Nieodpłatne obowiązki domowe są całkowicie niezbędne dla utrzymania szczęśliwych i zdrowych rodzin, ale często są pomijane i zajmują o wiele więcej czasu, niż powinny.

Obowiązki kobiet i dzieci związane z pozyskiwaniem wody

Proste rozwiązania, takie jak budowa lokalnych studni, mogą uwolnić czas kobiet. Mogłoby to pomóc zniwelować różnice w produktywności rolnej kobiet i mężczyzn, ponieważ pozwoliłoby im spędzać więcej czasu na pracy na roli, jeśli tak postanowią.

Drugi sposób, żeby zwiększyć produktywność rolną kobiet, to pomóc im, żeby stały się bardziej wydajnymi rolniczkami.

Jak moglibyśmy to zrobić?


Zadania tradycyjnie wykonywane przez mężczyzn, takie jak oranie pól, zwykle wykorzystują siłę zwierząt, co zwiększa ich efektywność. Z kolei zadania tradycyjnie wykonywane przez kobiety, takie jak pielenie i zbieranie plonów, często nie są zmechanizowane. Zamiast tego wykonuje się je przy użyciu tradycyjnych narzędzi ręcznych i są bardzo czasochłonne.

W Indiach kobiety zazwyczaj pielą pola soi przy użyciu tradycyjnych narzędzi ręcznych, schylając się lub kucając. Jest to powolne, niewygodne i może powodować urazy.

Spójrz na to:

Pielenie pól soi za pomocą narzędzi ręcznych

Udoskonalone narzędzia zmniejszają obciążenie kobiet pracą i zwiększają ich wydajność.

Jest to ulepszona „motyka z dwoma kołami", która służy do odchwaszczania pól soi w pozycji stojącej:

Odchwaszczanie za pomocą motyki dwukołowej

Narzędzie to skraca o połowę czas poświęcony na pielenie i znacznie zmniejsza wysiłek fizyczny.

Zapewnienie kobietom silnych praw do ziemi, jak również udogodnień i narzędzi do efektywnego zarządzania swoim czasem, nie tylko otwiera przed nimi więcej możliwości, ale również zwiększa plony z istniejących gruntów rolnych, co jest korzystne również dla naszej planety.

Planowanie rodziny

Planowanie rodziny

Planowanie rodziny polega na umożliwieniu kobietom wyboru, czy chcą mieć dzieci, ile chcą mieć dzieci i kiedy chcą je mieć. Osiąga się to dzięki stosowaniu nowoczesnych metod antykoncepcji.

W 2019 roku 24% wszystkich kobiet w wieku rozrodczym na świecie, które chciały stosować planowanie rodziny, nie miało dostępu do potrzebnych im środków antykoncepcyjnych.

W rezultacie wśród kobiet panuje wysoki wskaźnik nieplanowanych ciąż.

Sytuacja jest jeszcze gorsza w krajach rozwijających się: 225 milionów kobiet z krajów o niskich dochodach twierdzi, że chce decydować o tym, czy i kiedy zajdzie w ciążę, ale nie może, ponieważ nie ma dostępu do antykoncepcji.

Odsetek kobiet stosujących nowoczesne metody antykoncepcji

Rozwiązaniem jest zapewnienie wszystkim równego dostępu do środków antykoncepcyjnych.

Po pierwsze, planowanie rodziny i środki antykoncepcyjne dają kobietom władzę nad ich życiem i ciałem. Mając kontrolę nad swoim zdrowiem reprodukcyjnym, młode kobiety mają większe szanse na ukończenie edukacji i stworzenie podstaw swojej przyszłości. Kobiety mogą planować ciążę w zależności od swojej kariery i sytuacji osobistej, co pozwala im na wybór i realizację swoich ambicji.

Antykoncepcja pozwala kobietom planować swoje życie

Po drugie, poprzez wzmacnianie pozycji kobiet, świadczenie usług planowania rodziny przynosi również korzyści dla środowiska.

Dzięki powszechnej antykoncepcji kobiety mają mniejszą liczbę dzieci, co może zmniejszyć globalne emisje.

Współczynnik płodności vs powszechność antykoncepcji

W jaki sposób środki antykoncepcyjne mogą zmniejszyć światowe emisje?


Upowszechnienie planowania rodziny spowolniłoby wzrost populacji poprzez zapobieganie nieplanowanym urodzeniom, do których mogłoby dojść bez antykoncepcji.

W rzeczywistości planowanie rodziny ma ogromny potencjał, żeby zmniejszyć przewidywane globalne emisje, zwłaszcza w połączeniu z edukacją dziewcząt (sprawdź rozdział poświęcony edukacji).

Planowanie rodziny w połączeniu z edukacją dziewcząt mogłoby zredukować globalne emisje o 85,4 Gt ekwiwalentu CO₂ do 2050 roku.

To ponad 1,5 raza więcej niż całkowita emisja wytworzona w 2018 roku! Poprzez spowolnienie wzrostu populacji, planowanie rodziny i edukacja mogłyby zapewnić 16-29% redukcji emisji potrzebnej do uniknięcia ocieplenia klimatu o ponad 2ºC.

Dodanie technologii wychwytywania dwutlenku węgla do istniejących elektrowni zmniejsza emisje na poziomie 70 dolarów za tonę ekwiwalentu CO₂, która nie jest w wyniku tego emitowana. Jak sądzisz, jak w porównaniu z tym wypada koszt planowania rodziny?


Co zadziwiające, planowanie rodziny zmniejsza emisje na poziomie zaledwie 4,5 dolara za tonę ekwiwalentu CO₂, która nie jest emitowana z powodu wynikającego z tego ograniczenia wzrostu populacji!

Kobiety jako liderki w dziedzinie klimatu

Na świecie władza nie jest dzielona równo między płcie. Według stanu na październik 2019 roku tylko 24,5% polityków wszystkich państw stanowiły kobiety. Chociaż różnica między płciami w polityce występuje na całym świecie, jest ona szczególnie duża w Afryce Subsaharyjskiej, Azji Południowej i państwach arabskich.

Na najwyższych szczeblach władzy politycznej istnieje jeszcze większa różnica między płciami. Na świecie jest 195 państw. W ilu z nich kobieta jest głową państwa lub szefową rządu (maj 2020)?


Skąd bierze się ta różnica między płciami? Kobiety napotykają wiele barier, które przeszkadzają im wejść do polityki.

Kobiety napotykają wiele barier w integracji politycznej.

Dlaczego więc ma to znaczenie dla zmian klimatu?

Kobiety stanowią większość ubogich i bezbronnych ludzi na świecie, co oznacza, że to one zazwyczaj najdotkliwiej odczuwają skutki zmian klimatycznych.

Jeśli kobiety nie zostaną włączone w procesy decyzyjne dotyczące klimatu, ich potrzeby nie zostaną zaspokojone, a istniejące nierówności będą się pogłębiać.

Ale włączanie kobiet w podejmowanie decyzji politycznych to nie tylko słuszne działanie; to także mądry wybór dla ludzi i środowiska.

Różne płcie doświadczają świata w różny sposób, mają więc różne potrzeby, ale też różną wiedzę. Szczególnie w krajach rozwijających się tradycyjne obowiązki kobiet oznaczają, że mają one wyjątkowe zrozumienie kwestii ochrony środowiska. Aby przeciwdziałać zmianom klimatu, musimy wykorzystać wiedzę i umiejętności zarówno mężczyzn, jak i kobiet!

Co więcej, kobiety mają zazwyczaj inne opinie i perspektywy niż mężczyźni, co może pomóc w tworzeniu zrównoważonej polityki. Podejmując decyzje, kobiety często biorą pod uwagę swoją rodzinę i społeczność, a także siebie. Ponadto kobiety zazwyczaj unikają podejmowania ryzyka i wykazują większą troskę o środowisko.

Czy jest więc szansa, że włączenie kobiet w proces decyzyjny i przywództwo już pomaga środowisku? Istnieje wzór, w którym równouprawnienie kobiet w przywództwie zazwyczaj idzie w parze z lepszymi działaniami na rzecz klimatu. Oto tylko kilka przykładów:

Kobiety uczestniczące w procesie podejmowania decyzji i przywództwie pomagają środowisku!

Inne czynniki również mogą mieć wpływ na te tendencje, a liderzy każdej płci mogą podejmować zarówno dobre, jak i złe decyzje. Niemniej jednak przywództwo, w którym występuje większa różnorodność, generalnie osiąga lepsze wyniki. Wzmocnienie pozycji kobiet jako decydentek i liderek międzynarodowych może zmniejszyć nierówności i pomóc w walce ze zmianami klimatu.

Podsumowanie

Poprzez wzmacnianie pozycji kobiet możemy budować przyszłość, której chcemy dla ludzkości. W tej przyszłości ludzie wszystkich płci mają prawo dokonywać wyborów i mieć dostęp do zasobów potrzebnych im do zdrowego, zrównoważonego i satysfakcjonującego życia.

A realizując tę wizję świata, możemy nawet powstrzymać zmiany klimatu.

Następny rozdział