Zrównoważona dieta: Czym jest zdrowa i zrównoważona dieta

13 minute read

Zaktualizowano Mon Apr 05 2021

Jak możemy, jako jednostki, przyczynić się do rozwiązania problemu zmian klimatu? Czy działania jednej osoby mogą naprawdę wpłynąć na naszą planetę? W tym kursie będziemy badać, w jaki sposób jednostka może zmniejszyć swój ślad węglowy, i zastanawiać się, jak skuteczne będą takie działania w naszej walce o przeciwdziałanie zmianom klimatu. Na początku zastanówmy się, jak jedzenie wpływa na świat wokół nas.

Nasza dieta ma duży wpływ na zmiany klimatu, gdyż 26% światowych emisji gazów cieplarnianych wynikających z działalności człowieka pochodzi z produkcji i dystrybucji żywności, w tym jej transport i pakowanie. Należy jednak zauważyć, że transport żywności stanowi jedynie niewielką część tych emisji; tylko 6% emisji pochodzących z produkcji żywności w UE i 5% w Stanach Zjednoczonych.

Poniższy wykres kołowy przedstawia 13,7 miliarda ton metrycznych CO₂ uwalnianych każdego roku przez światową produkcję żywności:

Emisje CO₂ dla diety w podziale na sektory

(Uwaga: łańcuch dostaw obejmuje przetwórstwo żywności (przetwarzanie produktów z gospodarstwa na produkty końcowe), transport, handel detaliczny i pakowanie).

Czy powinniśmy zmienić naszą dietę?

Różne produkty żywnościowe wytwarzają różne ilości gazów cieplarnianych, a więc zmiana diety może mieć pozytywny wpływ na nasz indywidualny ślad węglowy.

Czy wiesz, że, przeciętnie, jedzenie 100 g białka z wołowiny produkuje 167 razy więcej gazów cieplarnianych niż jedzenie 100 g białka z orzechów? Spójrz na poniższy wykres i zobacz, jak wypadają inne rodzaje żywności:

(Uwaga: o ile hodowla orzechów wytwarza więcej gazów cieplarnianych niż niektóre inne roślinne produkty spożywcze, o tyle zastąpienie powierzchni uprawnej drzewami orzechowymi zwiększa absorpcję dwutlenku węgla z atmosfery, zmniejszając w ten sposób całkowitą emisję netto produktu końcowego).

Emisje CO₂ z różnych rodzajów żywności

Jednym ze sposobów zmniejszenia śladu węglowego jest przyjęcie diety w dużej mierze opartej na roślinach. Usuwając produkty pochodzenia zwierzęcego z naszej diety, sprawimy, że emisje gazów cieplarnianych z sektora spożywczego można by zmniejszyć o prawie 50%.

Mimo to wciąż można znacznie ograniczyć emisje poprzez zmniejszenie ilości spożywanego mięsa i przejście na mięso o mniejszym oddziaływaniu, takie jak drób i ryby.

Wpływ zmiany diety

Jak jedzenie trafia na nasze talerze?

Choć transport żywności stanowi jedynie niewielką część emisji (tylko 6% emisji pochodzących z przeciętnej diety w UE i 5% w USA, nadal jest to obszar, w którym można łatwo ograniczyć emisje pochodzące z łańcucha dostaw żywności.

Co możemy zrobić, aby ograniczyć emisje pochodzące z transportu i przetwórstwa żywności?

  • Unikaj żywności przewożonej drogą powietrzną – transport krótkodystansowy samolotem emituje około 1700 g CO₂/t-km. Dla porównania transport morski wytwarza najmniejszą ilość emisji gazów cieplarnianych na km przy około 2 g CO₂/t-km.
  • Udaj się do źródła – unikaj produktów przetworzonych, ponieważ przetwarzanie i pakowanie żywności wykorzystuje mnóstwo energii.
Wskazówki dotyczące zmniejszenia emisji z diety

Jakie znaczenie mają kilometry żywnościowe?

Ograniczenie przebytej przez żywność odległości może w wielu przypadkach pomóc w ograniczeniu emisji, ale ważne jest również rozważenie w pierwszej kolejności, w jaki sposób żywność została wyprodukowana.

Na przykład w krajach chłodniejszych energia jest potrzebna do zapewnienia owcom i bydłu ciepła. Ogólnie rzecz biorąc, nie jest to wymagane w krajach o cieplejszym klimacie.

Dlaczego same kilometry żywnościowe nie są skutecznym miernikiem oddziaływania na środowisko

Energia jest również wymagana, aby zachować świeżość żywności i zapewnić jej chłodzenie. Niektóre owoce i warzywa są konserwowane w chłodniach przez miesiące, aby mogły być sprzedawane poza sezonem.

Jak widać, odległość, jaką przebyło jedzenie, nie jest wiarygodnym wskaźnikiem jego śladu węglowego. W produkcji wołowiny transport stanowi zazwyczaj mniej niż 1% emisji! W tym przypadku to nie miejsce zakupu mięsa sprawia, że jego ślad węglowy jest wysoki, ale samo mięso.

Który z poniższych rodzajów żywności pozostawia zwykle najmniejszy ślad węglowy?


Jak złe jest marnowanie żywności?

Marnowanie żywności powoduje około 4,4 miliarda ton emisji CO₂ rocznie.

Jaki procent emisji gazów cieplarnianych jest spowodowany marnowaniem żywności?


Globalne straty i marnowanie żywności

Dlatego musimy nie tylko myśleć o rodzajach żywności, którą spożywamy, ale także o tym, ile kupujemy i wyrzucamy.

Co możesz zrobić, by ograniczyć marnowanie żywności?


Czy możemy hodować mięso bez zabijania zwierząt?

A co by było, gdybyśmy mogli zrobić 80 000 burgerów z kilku komórek z jednej krowy? Niedawny postęp technologiczny umożliwił naukowcom hodowanie mięsa w laboratoriach przy użyciu specjalnych komórek zwanych komórkami macierzystymi.

Jak hodować mięso

Mięso hodowlane wytwarzane z komórek macierzystych charakteryzuje się znacznie niższymi emisjami gazów cieplarnianych oraz wymaganiami w zakresie terenu i zużycia wody niż mięso zwierząt hodowlanych. Możesz dowiedzieć się więcej na temat hodowli mięsa w laboratoriach w naszym kursie o żywności i rolnictwie!

Mimo to substytuty mięsa na bazie roślin, takie jak Impossible Burger i Beyond Meat, mają nawet mniejszy wpływ na środowisko niż zarówno mięso zwierząt hodowanych tradycyjnie, jak i mięso laboratoryjne.

Podsumowanie

Dieta jest ważną częścią naszego życia oraz wpływu na środowisko. Wybierając bardziej zrównoważoną dietę, możemy odegrać rolę w ograniczaniu emisji gazów cieplarnianych.

Następny rozdział