Rolnictwo miejskie: Czy powinniśmy uprawiać żywność w miastach?

11 minute read

Zaktualizowano Mon Dec 14 2020

Rolnictwo w miastach

Dlaczego rolnictwo należy wprowadzić do miast?

Obecnie ponad połowa ludności świata żyje w obszarach miejskich. Przewiduje się, że do 2050 roku 80% żywności, którą spożywamy, będzie konsumowane w miastach!

Mieszkańcy obszarów miejskich są jednak prawie całkowicie uzależnieni od żywności dostarczanej z gospodarstw wiejskich. Są zatem narażeni na zmiany cen żywności i podaży. Dostęp do świeżych owoców i warzyw jest również często bardzo ograniczony.

Żywność pokonuje tysiące kilometrów, by dotrzeć na półki supermarketów, i często musi być przechowywana, przetwarzana i pakowana. Dlaczego stanowi to problem?


Łańcuch dostaw żywności

Przetwarzanie żywności, takie jak konserwowanie, suszenie lub zamrażanie, może wydłużyć okres przydatności do spożycia i ograniczyć marnowanie żywności. Wymaga to jednak energii, zaś ważne składniki odżywcze i witaminy mogą zostać utracone lub zmienione w procesie przetwarzania.

Uprawa żywności w miastach zmniejsza zależność ich mieszkańców od odległych dostaw żywności, a jednocześnie ogranicza emisje pochodzące z transportu, przetwórstwa i pakowania.

Przestrzeń w miastach jest jednak często bardzo ograniczona. Gdzie więc można zakładać gospodarstwa miejskie?

Czy istnieje przestrzeń dla rolnictwa miejskiego?

Mikroogrodnictwo to jedno rozwiązanie. Polega na uprawie owoców, warzyw i ziół na małych przestrzeniach, takich jak dachy, balkony i tarasy. Dachy w szczególności oferują dużo płaskiej, słonecznej przestrzeni, na której można uprawiać rośliny.

Mikroogrody

Nawet w ograniczonej przestrzeni mikroogrody mogą być bardzo wydajne. Na przykład co roku na powierzchni 1 m² można wyhodować około 30 kg pomidorów!

Mikroogrody mają też wiele innych korzyści dla środowiska: mogą być siedliskami dla ptaków i owadów oraz pochłaniać CO₂ z powietrza, zmniejszając zanieczyszczenie.

Rzeczywiście, jeśli w Bolonii, we Włoszech, wykorzystano by wszystkie odpowiednie dachy do rolnictwa miejskiego, co roku można by pochłaniać około 624 tony CO₂ i wyhodować wystarczającą ilość warzyw, aby wyżywić ponad trzy czwarte mieszkańców miasta!

Aby zapewnić roślinom regularne zaopatrzenie w wodę, rynny, rury i zbiorniki na deszczówkę mogą być wykorzystywane do kanalizacji wody deszczowej, która w przeciwnym razie zostałaby zmarnowana. Odpady żywnościowe mogą też być ponownie wykorzystane jako kompost służący do nawożenia upraw.

Jednak nie każdy ma balkon czy taras, a założenie ogrodu dachowego może być kosztowne. Podczas gdy ludzie w miastach walczą o każdy centymetr dostępnej przestrzeni na zewnątrz, duże obszary w pomieszczeniach pozostawia się niespożytkowane. A jeśli moglibyśmy uprawiać żywność również na nich?

Czy gospodarstwa można zakładać w pomieszczeniach?

Rolnictwo na otwartych przestrzeniach jest narażone na ekstremalne zdarzenia pogodowe, które będą występować coraz częściej w związku ze zmianami klimatu. Z kolei systemy rolnictwa w pomieszczeniach oferują idealne warunki wzrostu, w tym światło, temperaturę i składniki odżywcze, przez cały rok. Dlaczego jest to korzystne?


Uprawy można umieścić jedne na drugich, warstwowo, więc można hodować ich więcej w małej przestrzeni. Jest to tzw. rolnictwo pionowe. Farmy pionowe można założyć niemal wszędzie: w budynkach biurowych, pod ziemią, w kontenerach wysyłkowych, a nawet w kosmosie!

Farmy pionowe można zakładać w kosmosie

Na farmach pionowych rośliny często uprawia się w wodzie zamiast w glebie. Ten system, który nosi nazwę hydroponika, pozwala rolnikom zagwarantować, że rośliny otrzymają składniki odżywcze w odpowiednich ilościach, ponieważ ich poziom w wodzie można dokładnie kontrolować. Brak gleby oznacza również brak chwastów lub innych żyjących w glebie szkodników, co zmniejsza potrzebę korzystania z pestycydów.

Jak działa hydroponika?

Ponieważ woda jest poddawana recyklingowi, systemy hydroponiczne są niezwykle wydajne pod względem zużycia wody. Na przykład sałata uprawiana w ten sposób potrzebuje 13 razy mniej wody niż sałata uprawiana tradycyjnymi metodami.

Tak dokładna kontrola warunków środowiskowych jest jednak kosztowna i zużywa dużo energii. Ponieważ czyste źródła energii stają się tańsze i powszechniejsze, koszty te powinny się zmniejszyć.

Jak dotąd dyskutowaliśmy o tym, jak rośliny mogą być uprawiane w miastach. A co z mięsem?

Czy możemy hodować zwierzęta w miastach?

Uprawy hydroponiczne można połączyć z akwakulturą w systemie cyrkularnym, który wykorzystuje odpady rybne do nawożenia upraw. Nazywa się to akwaponiką. Woda ze zbiornika z rybami trafia do rosnących roślin, które usuwają składniki odżywcze z odpadów rybnych. Woda jest następnie zwracana do zbiornika z rybami.

Na czym polega akwaponika?

Systemy akwaponiczne imitują naturalne cykle składników odżywczych, usuwając odpady i jednocześnie ograniczając zużycie wody. Ponieważ dochodzi do recyrkulacji wody w obiegu zamkniętym, te systemy akwaponiczne mogą być instalowane niemal wszędzie, w tym na szczytach budynków!

Podsumowanie

Postępy zachodzące w rolnictwie miejskim zmieniają całościowe postrzeganie rolnictwa i produkcji żywności. Chociaż rolnictwo miejskie przynosi wiele korzyści, uprawa wyłącznie tymi metodami nie dostarczy wystarczającej ilości żywności, aby wyżywić rosnącą populację. Aby zapewnić ludziom wystarczający dostęp do żywności, rolnictwo miejskie musi współistnieć z tradycyjnymi metodami rolnictwa.

Następny rozdział