Hodowla ryb: Czy jedzenie ryb jest zrównoważone?

15 minute read

Zaktualizowano Sat Apr 10 2021

Presja na zasoby rybne

Na czym polega problem z rybołówstwem?

Owoce morza są najczęściej sprzedawanym towarem na świecie i głównym źródłem białka dla 20% populacji planety.

Ponad jedna trzecia populacji dzikich ryb jest jednak nadmiernie eksploatowana. Oznacza to, że ryby są usuwane z morza szybciej, niż są w stanie się rozmnażać. Rosnące temperatury wód morskich i ich zakwaszanie, wraz z zanieczyszczaniem plastikiem i środkami chemicznymi, dodatkowo utrudniają rybom odpieranie presji związanych z przeławianiem. W rezultacie populacje ryb kurczą się.

Chociaż wprowadzono przepisy, aby chronić zasoby ryb, często są one ignorowane przez nielegalne statki rybackie.

Wyławianie zbyt wielu ryb z morza zakłóca sieci pokarmowe, powodując również spadek populacji innych wrażliwych gatunków morskich.

Usuwanie głównych drapieżników, takich jak łosoś i tuńczyk, może również mieć katastrofalny wpływ na zdolność oceanu do magazynowania dwutlenku węgla. Jak myślisz, dlaczego?


Gdy drapieżniki są przeławiane, populacje ich ofiar żywiących się roślinami wymykają się spod kontroli i niszczą duże obszary podwodnych lasów, uwalniając magazynowany tam dwutlenek węgla.

Niektóre metody połowu powodują uwalnianie magazynowanego dwutlenku węgla z dna morskiego. Najbardziej szkodliwe są połowy włokami dennymi.

Co to są połowy przy użyciu włoków dennych?

Połowy przy użyciu włoków dennych to technika wykorzystywana do połowu ryb z dna morskiego, takich jak krewetki i dorsze. Polega na przeciąganiu po dnie morskim dużej sieci, która łowi wszystko na swojej drodze.

Połowy przy użyciu włoków dennych

Dlaczego połowy przy użyciu włoków dennych są szczególnie szkodliwe?

  • Gatunki zagrożone, które nie stanowią celu połowu, takie jak żółwie morskie, są często poławiane w sieci.
  • Włoki zakłócają powierzchnię dna morskiego. To uwalnia dwutlenek węgla magazynowany w osadzie przez tysiąclecia i zmniejsza zdolność tych siedlisk do wchłaniania dwutlenku węgla w przyszłości.
  • Wygładzając osad, połowy przy użyciu włoków ograniczają różnorodność siedlisk dna morskiego oraz liczbę różnych gatunków, które mogą tam żyć.

To oczywiste, że połowy dzikich ryb mają niszczycielski wpływ na ekosystemy morskie. Ale jak inaczej możemy zaopatrywać się w owoce morza?

Czy hodowla ryb jest lepsza niż odławianie dzikich ryb?

Akwakultura to hodowla roślin i zwierząt wodnych. Jest to najszybciej rozwijający się sektor produkcji żywności pochodzenia zwierzęcego i dostarcza ponad połowę ryb, które spożywamy.

Skąd pochodzą nasze ryby

Akwakultura ma kluczowe znaczenie dla światowego bezpieczeństwa żywnościowego i może zmniejszyć presję na populacje dzikich ryb. Nie jest tak jednak w przypadku niektórych praktyk w zakresie akwakultury…

Na czym polega problem z akwakulturą?

Niszczenie siedlisk, aby pozyskać przestrzeń dla akwakultury bezpośrednio szkodzi ekosystemom naturalnym. Szczególnie niepokojące jest niszczenie lasów namorzynowych (drzew rosnących w słonych wodach przybrzeżnych), by pozyskać tereny na farmy krewetek. Lasy namorzynowe chronią wybrzeża i siedliska narybku. Magazynują też dużo dwutlenku węgla. Dlatego też utrata tych siedlisk zwiększa uwalnianie dwutlenku węgla do atmosfery.

Co więcej, dzikie ryby są często wykorzystywane jako pasza dla hodowli ryb. Około 20% ryb pozyskanych z oceanu wykorzystuje się do produkcji karmy dla ryb. Ryby mięsożerne, takie jak łosoś, rzeczywiście spożywają do 5 razy więcej białka rybnego, niż same dostarczają.

Zapotrzebowanie na ryby wobec ostatecznej podaży

Ryby żywiące się roślinami nie wymagają pasz na bazie ryb, a zatem nie wywierają aż takiej presji na zasoby dzikich ryb. Jednak ich pasze często zawierają rośliny uprawne, których wyhodowanie wymaga gruntów, wody i energii.

Niezjedzone karmy dla ryb, ich odchody oraz inne odpady organiczne mogą przenikać do otaczających siedlisk, tworząc wodne martwe strefy, w których nie przeżyją żadne dzikie ryby. Chemikalia używane w akwakulturze, takie jak steroidy, pestycydy i antybiotyki, mogą również wyciekać do środowiska wodnego i zakłócać lokalne ekosystemy.

Same ryby mogą też uciec z hodowli. Dlaczego stanowi to problem?


Wpływ akwakultury na otaczające siedliska

Pomimo tych problemów, mięso ryb jest zdrowym źródłem białek i niezbędnych tłuszczów oraz witamin o niższych emisjach i wyższej wydajności w porównaniu z mięsem innych zwierząt hodowlanych, takim jak wołowina i jagnięcina. Co więc możemy zrobić, aby uczynić akwakulturę bardziej zrównoważoną?

Ulepszanie paszy dla ryb

Można uzyskać lepsze wskaźniki wzrostu ryb bez zwiększania ilości ich pożywienia. Ponieważ ryby potrzebują tlenu do strawienia jedzenia, wyższe poziomy tlenu w wodzie mogą zwiększyć ich wzrost. Ten sam rezultat można osiągnąć, stosując pasze, które łatwiej jest strawić.

Alternatywnie można stosować hodowlę selektywną lub inżynierowanie genetyczne, aby ryby skuteczniej wykorzystywały paszę.

Ryby w dolnej części łańcucha pokarmowego, takie jak sardele, są również bardziej wydajne. Dlaczego?


Utrata energii w łańcuchu pokarmowym

Mimo to, gatunki żywiące się rybami mogą być karmione odpadami pochodzącymi z przetwarzania ryb przeznaczonych do spożycia przez ludzi. Zmniejsza to presję na zasoby dzikich ryb, ograniczając jednocześnie marnowanie żywności. Mikroglony mogą być również wykorzystywane zamiast paszy na bazie ryb, ponieważ zawierają wysoki poziom białka i zdrowe tłuszcze występujące w mięsie ryb.

Niektóre gatunki ryb nie wymagają od ludzi dostarczania żadnego pokarmu! Filtratory, takie jak ostrygi i małże, pozyskują pokarm przez usuwanie składników odżywczych z otaczającej wody, w tym z odpadów innych ryb!

Czy możemy poprawić stan zdrowia ryb?

Lepsza jakość wody i pożywniejsza karma poprawiają stan zdrowia ryb. Jest to ważne, ponieważ choroby są główną przyczyną strat w akwakulturze. Poprawa stanu zdrowia ryb zwiększy ich przeżywalność i ilość ryb wytwarzanych z tych samych zasobów.

Obecnie antybiotyki są często stosowane w leczeniu chorych ryb. Dlaczego stanowi to problem?


Opracowanie szczepionek przeciwko najczęstszym chorobom ryb sprawiło, że hodowcy są mniej zależni od antybiotyków. Jednak szczepionki są skuteczne tylko przeciwko niektórym chorobom.

Ograniczenie zanieczyszczeń

To, gdzie powstaje gospodarstwo rybne, wpływa na otaczające ekosystemy. Jeżeli na tym samym obszarze powstanie zbyt wiele gospodarstw rybnych, zanieczyszczenia, takie jak odpady rybne i środki lecznicze, będą nagromadzać się, aż osiągną niebezpieczny poziom.

Coraz częściej farmy hodowlane są budowane z dala od brzegu. Dlaczego?


Alternatywnie gospodarstwa hodowlane można przenieść na ląd, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się odpadów i wydostawanie się ryb do środowiska naturalnego.

Podsumowanie

Przy starannym zarządzaniu akwakultura może być zdrowym i zrównoważonym źródłem białek zwierzęcych o niższych emisjach niż inne produkty pochodzenia zwierzęcego. Mimo to, białka pochodzenia roślinnego niemal zawsze mają mniejszy ślad węglowy niż mięso. A jeśli moglibyśmy produkować mięso bez wszystkich emisji związanych z tradycyjną hodowlą zwierząt?

Następny rozdział